Select Language / Dewis Iaith
The Welsh Gap – In English
The Welsh Gap
By Padi Phillips, Cardiff Community Housing Association Tenant
I live in Cardiff and have just joined SHAC. Currently there is no all-Wales tenant and resident body, as the one that did exist became defunct some years ago when it lost its Welsh Government funding, and the funding they received from social landlords was insufficient to continue.
How the Welsh Tenants’ Federation (WTF) could claim to be an independent voice for tenants and residents in Wales when they received all their funding from the Welsh Government and social landlords is beyond me, but there we go.

In the dim and dark days of the early 90s the WTF was actually quite radical, and being completely reliant on tenants and residents for all resources, also quite poor. As a result, it was sufficiently in touch with the reality of ordinary people’s lives to assess fair rents as being 15% of average income, which even put the Shelter Cymru figure at the time of 25% somewhat in the shade. The Third Sector does some good, but it’s not the same as solidarity.
The Same But Different
By and large the social housing scenario in Wales reflects that of England, though we don’t (thankfully) seem to have the disgusting level of unfit homes in the social sector in Wales that seems to be so much of an issue in England.
I guess the fact that Wales at least has a nominally Labour government makes that difference, but the trend is still towards bigger housing associations that aren’t locally based.
Being based local is something that I as a tenant feel is very important, especially given that when I took on the tenancy of my current home some 34 years ago now my landlord was the only tenant-controlled housing association in Wales. It was small, and locally based largely in an inner-city location with some 800 properties.

At the time it still had developer status, but over the course of about five years the political environment of social housing changed so much, and the whole idea of a tenant controlled housing association no longer fitted what the wonks in the Welsh Office considered to be ideal. I happen to believe that tenant control is the only way housing associations should be run. It doesn’t always make for smooth running, but it does allow tenant voices to be heard.
The tokenistic involvement of tenants and residents on various advisory groups just isn’t a substitute even if it does look good for social landlords’ public relations.
The Consequences of Merger Fever
In 1996 the housing association I was with ‘merged’ (polite word for taken over) with another local (and far more neoliberally attractive) housing association to form Cardiff Community Housing Association.
As far as management goes, the association isn’t too bad, though it is becoming more and more intrusive into the lives of tenants and residents, which is a development that I am far from happy with.
I’m at present trying to find the HA’s accounts so that I can determine what the surplus is, as rents go up every year by the maximum amount allowed by the Welsh Government regardless of whether it’s justified or not, or whether tenants and residents can actually afford the increased rents.
A neighbour is currently trying to negotiate with the association for funding for some benches for the communal garden to replace some built by tenants and residents, but recently removed, without any consultation, by the landlord. Finding out what the surplus is would be a useful lever in releasing some funding.
A Call to Action
I’d like to see more activity at a national (Welsh) level by tenants and residents in a grassroots body run by ordinary tenants and residents that won’t ‘sell out’ to government or landlords, so I’d love to hear from anyone else living in Wales in a home provided by a social landlord.

Hopefully there are other social housing tenants and residents in Wales who are looking for ways to challenge our out-of-control social landlords who seem to want to call us all ‘customers’ which is nonsense. Customers have choice, social housing tenants and residents don’t really have choice.
SHAC Campaigns
SHAC is lobbying and campaigning on housing association related issues for tenants and residents. We have guidance and tools that people affected can use to challenge the unaccountability and commercialisation of the sector. We are happy to support the development of self-organised groups in Wales. Contact SHAC for further information.
Join us to get involved.
19 February 2024
Y Bwlch Cymreig – Yn Gymraeg
Y Bwlch Cymreig
Gan Padi Philips, Tenant Tai Cymunedol Caerdydd
Rwy’n byw yng Nghaerdydd ac rwyf newydd ymuno â SHAC. Ar hyn o bryd nid oes corff tenantiaid a phreswylwyr ar gyfer Cymru gyfan, gan fod daeth yr un a oedd yn bodoli i ben rai blynyddoedd yn ôl pan gollodd ei gyllid gan Lywodraeth Cymru, ac nid oedd y cyllid a gawsant gan landlordiaid cymdeithasol yn ddigon i barhau.
Sut y gallai Ffederasiwn Tenantiaid Cymru (WTF) honni ei fod yn llais annibynnol i denantiaid a phreswylwyr yng Nghymru pan gawsant eu holl gyllid gan Lywodraeth Cymru a landlordiaid cymdeithasol yn tu hwnt i mi, ond dyna a wnawn.

Yn nyddiau prin a thywyll y 90au cynnar roedd y WTF mewn gwirionedd yn eithaf radical, ac yn gwbl ddibynnol ar denantiaid a phreswylwyr am yr holl adnoddau, ac wrth rheswm, yn dlawd. Fel ganlyniad, yr oedd y WTF mewn cysylltiad digonol â realiti bywydau pobl gyffredin i asesu rhenti teg fel 15% o incwm cyfartalog, ac mi oedd hyd yn oed yn rhoi ffigur Shelter Cymru ar y pryd o 25% braidd yn y cysgod. Mae’r Trydydd Sector yn gwneud rhywfaint o les, ond nid yw’r un peth ag undod.
Yr Un Ond Gwahanol
Ar y cyfan mae’r senario tai cymdeithasol yng Nghymru yn adlewyrchu’r un yn Lloegr, er nad yw’n ymddangos bod gennym ni (diolch byth) y lefel ffiaidd o gartrefi anffit yn y sector cymdeithasol yng Nghymru sy’n ymddangos yn gymaint o broblem yn Lloegr.
Rwy’n dyfalu bod y ffaith bod gan Gymru o leiaf lywodraeth Lafur mewn enw yn gwneud y gwahaniaeth hwnnw, ond mae’r duedd yn dal i fod tuag at gymdeithasau tai mwy sy ddim wedi’u lleoli’n lleol.
Mae bod yn lleol yn rhywbeth fy mod i fel tenant yn teimlo ei bod yn bwysig iawn, yn enwedig wrth ystyried pan gymerais denantiaeth fy nghartref presennol tua 34 mlynedd yn ôl, fy landlord oedd yr unig gymdeithas tai a reolir gan denantiaid yng Nghymru. Roedd yn fach, ac wedi’i leoli’n lleol yn bennaf mewn lleoliad canol dinas gyda rhyw 800 o gartrefi.

Ar y pryd roedd dal ganddi statws datblygwr, ond dros gyfnod o tua phum mlynedd newidiodd amgylchedd gwleidyddol tai cymdeithasol gymaint, ac nid oedd y syniad o gymdeithas tai a reolir gan denantiaid bellach yn cyd-fynd â’r hyn a ystyriwyd gan y Swyddfa Gymreig am beth dylai gymdeithas tai delfrydol bod. Rwy’n digwydd credu mai rheolaeth gan tenantiaid yw’r unig ffordd y dylid rhedeg cymdeithasau tai. Nid yw bob amser yn ei gwneud hi’n esmwyth, ond mae’n caniatáu i leisiau tenantiaid gael eu clywed.
Nid yw cyfranogiad symbolaidd tenantiaid a phreswylwyr ar grwpiau cynghori amrywiol yn cymryd lle hyd yn oed os yw’n edrych yn dda ar gyfer cysylltiadau cyhoeddus landlordiaid cymdeithasol.
Canlyniadau Cyfuno
Ym 1996 roedd y gymdeithas dai yr oeddwn yn denant iddi am ‘uno’ (gair cwrtais am gael ei gymryd drosodd) â chymdeithas dai leol arall (a llawer mwy deniadol yn neoryddfrydol) i ffurfio Cymdeithas Tai Cymunedol Caerdydd.
Cyn belled ag y mae rheolwyr yn mynd, nid yw’r gymdeithas yn rhy ddrwg, er ei bod yn dod yn fwyfwy ymwthiol i fywydau tenantiaid a phreswylwyr, sy’n ddatblygiad dw i ymhell o fod yn hapus amdano.
Ar hyn o bryd rwy’n ceisio dod o hyd i gyfrifon y Gymdeithas Tai er mwyn i mi allu pennu beth yw’r gwarged, wrth i renti godi bob blwyddyn yn ôl yr uchafswm a ganiateir gan Lywodraeth Cymru, ni waeth a oes cyfiawnhad dros hynny ai peidio, neu a all tenantiaid a phreswylwyr. fforddio’r rhenti uwch mewn gwirionedd.
Mae cymydog i mi ar hyn o bryd yn ceisio perswadio’r gymdeithas i roi gyllid ar gyfer rhai meinciau ar gyfer yr ardd gymunedol i gymryd lle rhai a adeiladwyd gan denantiaid a phreswylwyr, ond a dynnwyd yn ddiweddar, heb unrhyw ymgynghori, gan y landlord. Byddai darganfod beth yw’r gwarged yn ffordd ddefnyddiol o ryddhau rhywfaint o arian.
Galwad i Weithredu
Hoffwn weld mwy o weithgarwch ar lefel genedlaethol (Cymreig) gan denantiaid a phreswylwyr mewn corff llawr gwlad sy’n cael ei redeg gan denantiaid a thrigolion cyffredin na fydd yn ‘gwerthu allan’ i’r llywodraeth neu landlordiaid, felly byddwn wrth fy modd i glywed gan unrhyw un arall sy’n byw yng Nghymru mewn cartref a ddarperir gan landlord cymdeithasol.

Gobeithio bod yna denantiaid a thrigolion tai cymdeithasol eraill yng Nghymru sy’n chwilio am ffyrdd i herio ein landlordiaid cymdeithasol sydd allan o reolaeth, sydd wastad eisiau ein galw ni i gyd yn ‘gwsmeriaid’ – rhywbeth sy’n nonsens. Mae gan gwsmeriaid ddewis, nid oes gan denantiaid a phreswylwyr tai cymdeithasol ddewis mewn gwirionedd.
Ymgyrchoedd SHAC
Mae SHAC yn lobïo ac yn ymgyrchu ar faterion yn ymwneud â chymdeithasau tai i denantiaid a phreswylwyr. Mae gennym ganllawiau ac offer y gall pobl yr effeithir arnynt eu defnyddio i herio anatebolrwydd a masnacheiddio’r sector. Rydym yn hapus i gefnogi datblygiad grwpiau hunan-drefnus yng Nghymru. Cysylltwch â SHAC am ragor o wybodaeth.
Ymunwch â ni i gymryd rhan.
19 Chwefror 2024
If you have a WordPress account, get notifications about new articles by subscribing below:
